Huis van de Wannseeconferentie

De Wannseeconferentie

In juli 1941 geeft Göring aan Heydrich de opdracht om de “Endlösung van het jodenvraagstuk” in Europa (het gaat hier om 11 miljoen mensen) voor te bereiden. Dit is slechts de eerste stap in een veel groter en ruimer plan. De “nieuwe Europese orde volgens raciaal-politieke” lijnen, waarvoor Himmler het “Algemeen Plan Oost” laat ontwerpen, heeft de evacuatie van 30 miljoen Slaven tot doel; sommige experts spreken van 50 miljoen.

Op 20 januari 1942 wordt de Wannseeconferentie gehouden. Er worden op dat ogenblik in de Sovjet-Unie sinds een half jaar massale executies uitgevoerd, de eerste deportaties zijn van start gegaan en het eerste vernietigingskamp in Chelmno is sinds zes weken in werking.

Op de agenda staat het plan voor een volkerenmoord op Europese schaal. Het is de eerste bijeenkomst van de hoogste vertegenwoordigers van de ministeriële bureaucratie samen met de SS. De bedoeling van Heydrich, hoofd van de Veiligheidspolitie en de SD, is: de deelnemers over de opdracht van het Hoofdbureau van de Rijksveiligheid inlichten, de bevoegdheid van het bureau schriftelijk vastleggen en zich verzekeren van de medewerking van alle ministeries die noodzakelijk zijn bij de uitvoering van zijn plannen.  De deelnemers hoeven geen besluit te treffen, ze moeten enkel de uitvoering van Hitlers besluit adviseren.

Op twee na zijn alle staatssecretarissen uitvoerig ingelicht over de deportaties en moordacties die op dat ogenblik reeds zijn uitgevoerd. De vertegenwoordigers van de SS zijn er rechtstreeks in verwikkeld. En wie nog niet van alles op de hoogte is, krijgt het op de conferentie te horen.  Heydrich, die bedacht was op bezwaren en tegenkantingen van de ministeries, vindt voor zijn concept grote bijval en algemene bereidheid om aan de uitvoering van het plan mee te werken. Er wordt enkel nog over details gediscussieerd.

De vertegenwoordiger van het Ministerie van Buitenlandse Zaken pleit ervoor om met de deportaties te beginnen in die landen waar men op weinig tegenkanting zal stoten. De staatssecretaris voor Binnenlandse Zaken stelt voor om Mischlinge (mensen uit gemengde huwelijken) verplicht te steriliseren in plaats van ze te deporteren. De staatssecretaris van de commissaris voor het vierjarenplan eist een tijdelijke vrijstelling voor de joodse vakarbeiders in bedrijven die essentieel zijn tijdens de oorlog. En de afgevaardigde van de Gouverneur-generaal van Krakau verzoekt dringend om bij de Poolse joden met de Endlösung te beginnen.

Er wordt vrank en vrij gepraat over de verschillende technieken van massamoord, zoals Eichmann later in Jeruzalem zal getuigen. Maar de aandachtige lezer ziet zelfs achter de bewust verhullende formuleringen van het meermaals herschreven protocol de verschrikkelijke waarheid.

Het Plan Madagaskar

Vanaf de zomer van 1940 is Hitler heer en meester in West-Europa. Zijn troepen paraderen over de Champs Elysées. Miljoenen joden leven onder de willekeur van de Duitsers. Gedurende een korte periode bespreken het RSHA en Buitenlandse Zaken een oud plan om op Madagaskar een “reservaat voor Joden” op te richten. Volgens een vredesverdrag moest Frankrijk het eiland aan het Duitse Rijk afstaan. Van zodra Engeland is overwonnen en de zeeweg open is, wil men Madagaskar omvormen tot een groot getto voor de Europese joden. De SS zou de bewaking daarvan op zich nemen.  In het voorjaar van 1941 wordt echter beslist om de Sovjet-Unie binnen te vallen en de Endlösung uit te voeren. Het plan Madagaskar wordt geklasseerd.