Przejęcie władzy przez radykalnie prawicowy rząd, ustanowienie dyktatury i uchwalenie wrogich Żydom ustaw postawiły niemieckich Żydów przed historyczną sytuacją, która nie miała precedensu. Bardzo różne od siebie politycznie i religijnie ugrupowania wobec nacisku z zewnątrz podjęły decyzję o zjednoczeniu w ramach jednego nadrzędnego związku. Konserwatyści i liberałowie, Żydzi zasymilowani i syjoniści utworzyli wspólnie „Przedstawicielstwo Rzeszy Żydów Niemieckich”. Stanęło ono wobec całkiem nowych zadań, których liczba szybko rosła i których rozwiązywanie było coraz trudniejsze.

Ministerstwa i urzędy, zrzeszenia zawodowe oraz instytucje publiczne wydały w przeciągu pięciu lat od przejęcia władzy przez Hitlera do pogromu listopadowego ponad 1 200 obowiązujących w Rzeszy Niemieckiej, jej krajach i w gminach komunalnych ustaw, rozporządzeń, dyspozycji, instrukcji, wytycznych i postanowień wykonawczych, które w coraz większym stopniu ograniczały prawa obywatelskie i życiowe Żydów w Niemczech.

Wypieranie z życia zawodowego i gospodarczego, najpierw przez zakazy wykonywania zawodu, a później przez „aryzację” - przymusową sprzedaż żydowskiej własności -, stopniowo pozbawiało ich podstaw egzystencji. W latach 1933-1939 dwie trzecie czynnych zawodowo Żydów straciło swoje stanowiska pracy. Już w roku 1935 co trzeci z nich był skazany na pomoc.

Stworzono „Centralną Komisję d/s Pomocy i Odbudowy”, która organizowała gospodarczą i społeczną samopomoc. W całych Niemczech założono filie, które usiłowały świadczyć pomoc dla bezrobotnych poprzez poradnictwo, pożyczki, pośrednictwo pracy i przekwalifikowanie. Istniejące już instytucje socjalne i kulturalne musiały zostać rozbudowane, inne należało dopiero stworzyć. Wspierały one osoby prześladowane w ich staraniach zorganizowania swojego życia na nowo. Założono „Żydowski Związek Kulturalny” (Jüdischer Kulturbund). Żydowska prasa, mająca do roku 1933 jedynie mały krąg czytelniczy, znalazła nowych odbiorców. W celu niesienia pomocy, łagodzenia niedostatku oraz przywrócenia prześladowanym szacunku do samego siebie i ochoty do życia stworzono wielkie zbiorowe dzieło.

Zorganizowano emigrację młodej generacji. Jednocześnie nadal nie porzucano nadziei, że za cenę izolacji od życia kraju i jego mieszkańców możliwa będzie własna, dalsza egzystencja dla tych Żydów, którzy nie mogli wyjechać z kraju. Później pojawił się termin „odbudowa w trakcie upadku” - określenie heroicznej próby, która w końcu musiała skończyć się porażką. Próba ta pozostaje wymownym świadectwem silnej woli życia oraz społecznej odpowiedzialności Żydostwa niemieckiego.