Dom Konferencji w Wannsee
PROTOKÓŁ KONFERENCJI W WANNSEE
20 stycznia 1942
30 egzemplarzy egzemplarz 16
Protokol narady
I. W naradzie dotyczącej ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej, odbytej dnia 20.1.1942 r. w Berlinie, Am Grossen Wannsee Nr. 56-58 wzięli udzial:
|
|
II.
Szef Policji Bezpieczeństwa i SD Obergruppenführer SS
Heydrich oznajmił na wstępie, że marszalek Rzeszy udzielił mu pełnomocnictw
odnośnie poczynienia przygotowań do ostatecznego rozwiązania kwestii
żydowskiej w Europie i zaznaczył, że zwołano tę konferencję w ceIu
wyjaśnienia podstawowych probIemów. Wyrażone przez marszałka Rzeszy
życzenie przesłania mu zarysu obejmującego organizacyjne, rzeczowe i
materialne sprawy związane z ostatecznym rozwiązaniem kwestii żydowskiej w
Europie, wymaga uprzedniej wspóInej narady wszystkich zainteresowanych
instancji centralnych w celu uzgodnienia linii działania.
|
|
Kierownictwo przy opracowywaniu ostatecznego rozwiązania kwestii zydowskiej, należy centralnie do reichsführera SS i szefa niemieckiej policji (szefa Policji Bezpieczeństwa i SD) bez względu na granice geograficzne.
Szef Policji Bezpieczeństwa i SD złożył następnie krótką reIację o walce prowadzonej dotychczas z tym przeciwnikiem. Najistotniejszymi momentami w niej są:
a/ wyparcie Żydów z poszczegóInych dziedzin życia niemieckiego narodu, b/ wyparcie Żydów z przestrzeni życiowej niemieckiego narodu.
W przebiegu realizacji tych dążeń rozpoczęto wzmocnioną i planową akcję
przyspieszającą emigrację Żydów z terytorium Rzeszy - co stanowilo jedynie
możliwe rozwiązanie tymczasowe. Na podstawie zarządzenia marszalka Rzeszy utworzono w styczniu 1939 r. centralny urząd państwowy do spraw zydowskiej emigracji, którego kierownictwo powierzono szefowi Policji Bezpieczenstwa i SD. Głównym zadaniem tego urzędu było:
a) podjąċ wszelkie kroki celem p r z y g o t o w a n i a intensywniejszej emigracji Żydów, b) k i e r o w a ċ falą emigracyjną, c) w p o s z c z e g ó l n y c h p r z y p a d k a c h przyspieszaċ akcję emigracyjną.
Celem tych zadań było
oczyszczenie w legalny sposób niemieckiej przestrzeni życiowej z Żydów.
|
|
Wszystkie instancje zdawały sobie sprawę z minusów, wynikających z takiego forsowania emigracji. Trzeba bylo jednakże z góry zgodziċ się na nie ze względu na brak innych dróg wiodących do rozwiązania.
Kwestia ewakuacji Żydów była problematyczna nie tylko dla strony niemieckiej, również dla krajów, do których fale emigracyjne były planowo skierowane. Rządy poszczególnych krajów podwyższyły opłaty związane z przyjęciem emigrantów, zaostrzono przepisy emigracyjne, ponadto porty były przepełnione. Te i szereg innych czynników utrudniały akcję emigracyjną Żydów. Mimo tego od momentu dojścia Hitlera do władzy do 31. 10.1941 wyemigrowało z Niemiec ok. 537.000 Żydów, w tym:
Koszty emigracji pokrywali
Żydzi indywidualni lub żydowskie organizacje polityczne.Zamożni Żydzi byli
zobowiązani opłacić koszty emigracji tych, którzy nie dysponowali
wystarczającymi środkami finansowymi, pozwalało to uniknąć pozostania
proletariatu żydowskiego na terenie Niemiec.
|
|
- 5 -
Były to ściśle ustalone kwoty, liczone nie tylko w markach niemieckich, ale również w walutach obcych. Żydowskie instytucje finansowe za granicą przesyłały tym w kraju odpowiednie dewizy i tak do 30.10.1941 wpłynęło jako dar z zagranicy łącznie ok. 9.500.000 dolarów. W ten sposób zahamowano odpływ walut obcych z Rzeszy.
Tymczasem Reichsführer SS i szef policji niemieckiej zakazał emigracji Żydów ze względu na niebezpieczeństwo emigracji wojennej oraz ze względu na możliwości państw wschodnich.
III. Po uprzedniej akceptacji przez führera zastąpiono obecnie emigrację ewakuacją Żydów na Wschód, stanowiącą dalszą możliwośċ rozwiązania problemu.
Akcję tę należy jednakże uważaċ jedynie za tymczasową chociaż w trakcie jej relazicji gromadzi się owo praktyczne doświadczenie, które ma ogromne znaczenie w związku ze zbliżającym się ostatecznym rozwiązaniem kwestii żydowskiej.
W przebiegu realizacji ostatecznego rozwiązania
europejskiej kwestii żydowskiej zostanie wziętych pod uwagę 11 milionów
Żydów, która to liczba rozdziela się następująco na poszczególne kraje:
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
Przedstawione dane o ilości Żydów w poszczególnych krajach odnoszą się do Żydów wierzących. Trudno było stwierdzić w inny sposób, kto był Żydem, a kto nie, szczególnie na Węgrzech i w Rumunii, gdzie za określoną sumę można było kupić fałszywe dokumenty.
Znaczny jest wpływ Żydów na terenie ZSRR, w części europejskiej szacunkowo mieszka ok. 5 milionów, w azjatyckiej ok. 1,4 miliona.Żydzi zamieszkujący należącą do Europy część ZSRR procentowo należeli do następujących grup zawodowych:
W przebiegu realizacji
ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej należy użyċ Żydów do pracy na
Wschodzie pod odpowiednim kierownictwem i w odpowiedni sposb.
Ujęci w duże kolumny robocze z
uwzględnieniem separacji obu plci, zostaną zdolni do pracy Żydzi skierowani
na te terytoria w celu budowy dróg; przez naturalną eliminację odpadnie przy
tym oczywiście duża ich częśċ.
|
|
Pozostałych należy poddaċ odpowiedniemu traktowaniu, gdyż będzie to bezsprzecznie najbardziej odporna częśċ, wyselekcjonowana na naturalnej drodze; w razie uwolnienia nalełaloby ją uważaċ za zalążek nowej żydowskiej odbudowy (czego nas uczy historia).
W trakcie praktycznej realizacji ostatecznego rozwiązania zostanie Europa przeszukana z Zachodu na Wschód. Przede wszystkim należy dokonaċ tego na terytoriach Rzeszy z protektoratem Czechy i Morawy wlącznie - chociażby ze względu na kwestię mieszkaniową i inne konieczności spoleczno-polityczne.
Ewakuowani Żydzi będą stopniowo umieszczani w tzw. gettach przejściowych, skąd w dalszym ciągu przetransportuje się ich na Wschód.
Ważnym założeniem przy przeprowadzaniu ewakuacji w ogóle jest - według dalszych słów obergruppenführera SS Heydricha - dokładne ustalenie wchodzącego w grę kręgu osób.
Żydzi w wieku ponad 65 lat nie mają byċ ewakuowani, lecz przetransportowani do getta dla starców, na które przewidziany jest Teresin.
Obok tych roczników - a w
Rzeszy i w Marchii Wschodniej okolo 30% z pośród
280.000 Żydów zamieszkałych tam w dniu 31.X.1941
r. liczy ponad 65 lat - zostaną umieszczeni w żydowskich gettach dIa starców
ciężko poszkodowani żydowscy inwalidzi wojenni oraz Żydzi odznaczeni
orderami wojennymi (Żelazny Krzyż I. kl.).
|
|
Tego rodzaju należyte rozwiązanie pozwoli uniknąċ za jednym zamachem licznych interwencji.
Rozpoczęcie się poszczególnych akcji ewakuacyjnych będzie w dużym stopniu uzależnione od rozwoju sytuacji wojennej. Co się tyczy rozpracowania sprawy osteczanego rozwiązania kwestii zydowskiej na okupowanych przez nas i znajdujących sie w naszej strefie wpływów terytoriach europejskich wysunięto projekt, aby odnośni fachowcy Ministerstwa Spraw Zagranicznych odbyli naradę z odnośnym referentem Policji Bezpieczenstwa i SD.
Słowacja i Kroacja nie stanowią w tym względzie większego problemu, ponieważ główne kwestie dotyczące ewakuacji zostały tam wyjaśnione. Również w Rumunii jest pełnomocnik odpowiedzialny za ewakuację Żydów. Konieczne jest w najbliższym czasie obsadzenie stanowiska referenta do kwestii żydowskiej przy rządzie węgierskim. Aby rozwiązać tę kwestię we Włoszech Obergruppenführer Heydrich uważa za wskazaną współpracę szefów policji odpowiedzialnych za ewakuację.
We Francji, zarówno w części okupowanej jak i nie okupowanej, nie przewiduje się większych komplikacji w przeprowadzeniu akcji ewakuacyjnej.
Podsekretarz stanu Luther uważa, że w krajach północnych mogą wyniknąć utrudnienia w akcji ewakuacyjnej, dlatego zaleca tymczasowe opóźnienie jej.
|
|
W grę wchodzi niewielka relatywnie liczba Żydów, więc opóźnienie to na pewno nie spowoduje wiąkszych problemów.
Urząd do Spraw Emigracji w Europie południowo-wschodniej i zachodniej nie przewiduje trudności w akcji ewakuacyjnej.
Gruppenführer SS Hofmann zamierza wydelegować na Węgry referenta z ramienia Urzędu do Spraw Rasowych i Wysiedleńczych, którego zadaniem będzie ogólne zapoznanie się z sytuacją. Referent ten będzie oficjalnie tymczasowo zajmował stanowisko pomocnika przy Attache’ policji.
IV. Rozwiązanie kwestii żydowskiej oparte będzie na Ustawach Norynberskich, przy czym istotnym punktem jest ostateczne rozstrzygnięcie problemu mieszańców i małżeństw mieszanych.
Szef Policji Bezpieczeństwa i SD powołując się na pismo dyrektora ministerialnego Kancelarii Rzeszy wyjaśnia następujące punkty:
1) Mieszańcy pierwszego stopnia
W rozstrzyganiu kwestii
zydowskiej mieszańcy pierwszego stopnia traktowani są jak Żydzi.
|
|
Wyjątek stanowią:
Warunkiem zaliczenia do grupy wyjątków są zasługi danego mieszańca (nie zasługi rodziców bądź małżonka krwi aryjskiej).
Każdy mieszaniec pierwszego stopnia wykluczony z akcji ewakuacyjnej poddany zostanie sterylizacji. Ma to na celu przeciwdziałanie narodzinom nowych pokoleń mieszańców i ostateczne oczyszczenie z nich narodu niemieckiego. Poddanie się sterylizacji jest dobrowolne, ale jest ono warunkiem pozostania na terenie Rzeszy Niemieckiej.
Wysterylizowany „mieszaniec” jest następnie zwolniony z wszelkich ustaleń, którym dotychczas podlegał.
2) Mieszańcy drugiego stopnia
Mieszańcy drugiego stopnia
traktowani są w zasadzie jak członkowie rasy aryjskiej. Jedynie w
następujących przypadkach zaliczani są do rasy żydowskiej:
|
|
Nie dopuszcza sią wyjątków od wyżej wymienionych przypadków, nawet gdy mieszaniec drugiego stopnia wstąpił w związek małżeński z członkiem rasy aryjskiej.
3) Małżeństwa między Żydami i przedstawicielami rasy aryjskiej.
Należy wnikliwie przeanalizować każdy przypadek i rozważyć, czy żydowski małżonek/małżonka ma zostać objęty(a) akcją ewakuacyjną bądź czy przez wzgląd na skutki takiej decyzji dla krewnych niemieckiej krwi mieszańca powinien on zostać skierowany do getta.
4) Małżeństwa między mieszańcami pierwszego stopnia i przedstawicielami rasy aryjskiej.
a) bezdzietne
W przypadku małżeństw
bezdzietnych mieszaniec pierwszego stopnia objęty jest akcją ewakuacyjną lub skierowany do getta (podobne postępowanie w przypadku małżeństw Żydów z
przedstawicielami rasy aryjskiej; patrz p.3)
|
|
b)
małżeństwa z dziećmi
Dzieci
pochodzące z tych małżeństw są mieszańcami drugiego stopnia. Jeśli
dzieci te uznane są za Żydów, podlegają ewakuacji wraz z mieszańcem pierwszego stopnia bądź zostają
skierowane do getta. W przypadku, gdy dzieci te są uznane za pełnych Niemców, nie są objęte
ewakuacją i zostają oddzielone
do mieszańca pierwszego stopnia.
5) Małżeństwa pomiędzy dwoma mieszańcami pierwszego stopnia lub mieszańcem pierwszego stopnia i Żydem.
Małżeństwa te, wraz z dziećmi, traktowane są jak Żydzi, dlatego objęte są akcją ewakuacyjną bądź skierowane do getta
6) Małżeństwa pomiędzy mieszańcem pierwszego stopnia i mieszańcem drugiego stopnia.
Małżonkowie bez względu na to, czy posiadają dzieci czy nie, objęci są ewakuacją lub skierowani do getta. Dzieci pochodzące z tych małżeństw zgodnie z zasadami rozróżniania ras uznane są za Żydów. Wykazują zdecydowanie więcej cech rasy żydowskiej niż mieszańcy drugiego stopnia.
Gruppenführer SS Hofmann
jest
zdania, że sterylizacja jest doskonałym rozwiązaniem na szeroką skalę.
Tym bardziej, że mieszaniec stojąc przed wyborem
|
|
ewakuacji bądź sterylizacji, na pewno wybierze to drugie.
Sekretarz stanu dr Stuckart stwierdza, że w praktyce wyżej wymienione możliwości oczyszczenia narodu niemieckiego z mieszańców wiążą się z wieloma czynnościami administracyjnymi. Uwzględniając fakty biologiczne zaproponował przymusową sterylizację [dr Stuckart].
Aby uprościć problem małżeństw mieszanych należy rozważyć różne możliwości, które miałyby za cel ustawowe unieważnienie takich małżeństw.
Sekretarz stanu Neumann oświadczył odnośnie zagadnienia wpływu ewakuacji Żydów na życie gospodarcze, że Żydzi zatrudnieni w zakładach ważnych z punktu widzenia produkcji wojennej nie mogą byċ ewakuowani, dopóki nie ma dIa nich zastępstwa.
Obergruppenführer SS Heydrich zwrócił uwagę na to, że Żydzi ci zgodnie z zaakceptowanymi przez niego wytycznymi, dotyczącymi przeprowadzenia będących obecnie w toku akcji ewakuacyjnych - i tak nie zostaliby ewakuowani.
Sekretarz stanu dr BühIer stwierdził, że Generalna Gubernia byłaby zadowolona, gdyby od niej
rozpoczęto rozwiązywanie tego problemu, gdyż tutaj problem transportu nie
jest skomplikowany i wzgląd
|
|
na zatrudnienie nie hamowałby przebiegu tej akcji. Należałoby usunąċ Żydów z terytorium Generalnej Guberni jak najszybciej, bo właśnie tutaj Żyd stanowi duże niebezpieczeństwo jako nosiciel epidemii i poza tym wywołuje stale zaburzenia w gospodarczej strukturze kraju z powodu ciągłego uprawiania pokątnego handlu. Zresztą wsród około 2,5 miliona Żydów wchodzących w rachubę, większośċ jest niezdolna do pracy.
Sekretarz stanu dr BühIer stwierdził w dalszym ciągu, że kierownictwo przy opracowywaniu rozwiązania kwestii żydowskiej w Generalnej Guberni należy do szefa Policji Bezpieczeństwa i SD i że w swoich pracach będzie on wspomagany przez władze Generalnej Guberni. [Bühler] miałby tylko jedną prośbę - by kwestia żydowska na tym terytorium została jak najszybciej rozwiązana.
Na zakończenie omówiono różnego rodzaju możliwe drogi wiodące do rozwiązania przy czym zarówno gauleiter dr Meyer jak i sekretarz stanu dr BühIer byli zdania, aby w toku realizacji ostatecznego rozwiązania dokonywaċ od razu na odnośnych terytoriach samodzielnie pewnych przygotowań, starając się jednakże o niewywoływanie zaniepokojenia wśród ludności.
Konferencję zakończyl szef Policji Bezpieczeństwa i SD zwracając się do
uczestników narady z prośbą,
aby okazywali mu odpowiednią pomoc w jego pracach nad rozwiąniem tego
problemu.
|
© Dom Konferencji w Wannsee, Berlin